Margrethe Venema, schrijver, dichter, denker, natuurmens


Eerlijke kunst van Petra Moerman (2011)


Ik weet nog de eerste keer dat ik naar het meer abstracte werk van Petra Moerman keek en dat het even duurde voordat ik een opening vond om het werk op waarde te schatten. Ik moest meerdere keren kijken voordat het tot mij doordrong dat we hier met een merkwaardige maar zeer bijzondere reeks tekeningen te maken hebben. Elke afzonderlijke tekening vertegenwoordigt een specifieke ervaring. Als ik de reeks als geheel in me opneem, zie ik een duidelijke samenhang. Dan zie ik opeens een evolutie van amoeben tot meer complexe verbindingen. Nu het snoer gelegd is, zie ik plots een ketting die ik om mijn hals wil dragen, omdat ik er trots op ben. Het snoer zegt : 'Dit ben ik' en 'Zo ben ik geworden en zo klopt het'. Het snoer laat zien dat een mens alleen door middel van een groeiproces dichter bij zichzelf en daarmee ook dichter bij anderen kan komen. Het is in deze niet het product maar het proces dat mij ontroert en dat mij opnieuw leert zien dat wij mensen onszelf alleen kunnen leren kennen als wij het lef hebben eerlijk naar onszelf te kijken en klein te beginnen. Dan groeien wij vanzelf en worden groot. Zonder dat we het gemerkt hebben, zijn we er opeens klaar voor om uit onze schulp te kruipen om ons aan de wereld te laten zien.


Kenmerken

Zo'n ketting van ervaringen heb ik nog nooit eerder gezien. Ik kan twee dingen doen. Ik kan de kralen een voor een bekijken of de ketting als een geheel zien. Als ik de kralen apart neem, zoem ik in op specifieke ervaringen. Als ik het geheel als uitgangspunt neem, kan ik de afzonderlijke tekeningen echter beter begrijpen.


Ik begin bij wat mij opvalt:


Klein en groot: Het formaat van de tekeningen laat een ontwikkeling zien van klein naar groot, van een meer innerlijke ervaring naar het uit de schulp komen, van introvert naar extravert. Ook de vormen worden in de loop van de reeks groter en krachtiger. Daar waar de vormen eerst nog aarzelend op het papier liggen, vullen zij het blad steeds meer.
Abstract en figuratief: In de reeks voel ik een zoeken naar verbanden tussen lichaam en geest, tussen binnen en buiten, tussen alleen en samen. Het gaat hier om een delicate spanning tussen abstracte vormen en zinnelijkheid, waarbij de positie van de lichamen ten opzichte van de vormen iets over de achterliggende ervaringen vertelt. Aanvankelijk is er geen lichaam zichtbaar en hebben de tekeningen meer een geestelijke betekenis. Naderhand wordt het concreter. Soms staat het lichaam centraal, soms ook nemen de abstracte vormen de overhand.
Chaos en orde: In de loop van de reeks ontstaan steeds meer verbindingen tussen de afzonderlijke vormen. Tegenstellingen als hard en zacht, mannelijk en vrouwelijk, hoekig en rond, figuratief en abstract zijn naar elkaar op zoek, conflicteren en dagen elkaar uit. Daar waar de eerste tekeningen aan chaos en aan 'een uit elkaar gerukt zijn' doen denken, stralen de menselijke figuren in de loop van de reeks steeds meer kracht uit, worden de abstracte vormen nadrukkelijker en ontstaat er meer orde.
Materiaalgebruik: Kenmerkend is dat Petra zich van verschillende materialen bedient, waarbij het ene materiaal harder en compacter is dan het andere. Het harde olie-pastel contrasteert met het zachte aquarel, waarmee Petra de poëtische kant van haar wereld laat spreken. Hardheid en zachtheid laten zich als twee krachten in haar werk gelden, als zijnde twee kanten van een mens, die als het mannelijke versus het vrouwelijke gezien kunnen worden.
Opvallend is dat Petra kleine tekeningen uit haar beginperiode in haar nieuwere grotere werk opneemt. Wat eerst een opzichzelfstaande tekening was, gebruikt zij nu als materiaal om zodoende een verbinding tussen het vroegere en latere werk te leggen.
Kleurgebruik: Naarmate Petra de mogelijkheden van het materiaal beter leerde kennen, kwam er meer ruimte voor kleur. Eerst was het alleen zwart,later kwam er voorzichtig zandkleur bij, waarmee het zachte meer onderstreept werd. In het tweede deel van de reeks speelt kleur een steeds belangrijkere rol. Petra gebruikt nu verschillende kleuren. De kleuren mogen er zijn zoals ze zijn en mogen conflicteren met andere kleuren. Daarmee onderstrepen zij de ontwikkeling van meer introvert naar extravert.


Al met al speelt Petra met tal van verschillende materialen, technieken en composities om met die uitdaging tegenstellingen en schijnbaar losse elementen in een nieuw daglicht te plaatsen en zo mogelijk met elkaar te verbinden.


Voor meer informatie over het werk van Petra Moerman, zie www.petramoerman.nl




 Petra Moerman, Tekening, gemengde techniek, 16 x 31 cm

Petra Moerman, Tekening, gemengde techniek, 21 x 15 cm


 Petra Moerman, Tekening, gemengde techniek, 49 x 50 cm